Arts

It is interesting to note that the Indian writers on the Kāma-śāstra classified the heroines as Padminī, Cittinī, Hastinī and Śaṅkinī, primarily based on their physical and sociological attributes. They were also categorised into svīyā, parakīyā and sādhāraṇā based on the same parameters. On the other hand, aestheticians who are well versed with the Nāṭya tradition of India classify the heroines based on their emotional states, which is subtler and more meaningful than the former. An actor, who is going to put on the role of a śṛṅgāra-nāyikā should keep these categories in mind.

ಅಭಿನವಭಾರತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು

ಉಪರೂಪಕಗಳು

Let us first consider the different categories of heroes (nāyakas). While it is the male that has all the charm in the animal world, it is quite the opposite in the world of humans. The variety of heroes is limited. Nāyakas are usually classified into four kinds – Dhīrodātta (example: Śrīrāma), Dhīroddhata (example: Bhīma), Dhīralalita (example: Udayana) and Dhīraśānta (example: Cārudatta of Mṛcchakaṭikam). These categories have their associated rasas and all rasas find their place in one or the other kind of heroes.

ಅಭಿನವಗುಪ್ತನು ಅಭಿನಯಹಸ್ತಗಳ ವಿನಿಯೋಗವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ತುಂಬ ವಿಶದವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿವರಗಳು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬೆರಗನ್ನು ತಾರದಿರವು. ಅವನು ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತನಾಗದೆ ಈ ಬಗೆಯ ಹಸ್ತಗಳ ವಿನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆಷ್ಟೋ ಎಡೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವು ಚಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಯಾವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಸಮುಚಿತವೆಂದು ವಿವೇಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಅಭಿನವಗುಪ್ತನು ನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಹಸ್ತವನ್ನೂ ನೃತ್ತದಲ್ಲಿ “ಪಕ್ಷಪ್ರದ್ಯೋತ” ಮತ್ತು “ಪಕ್ಷವಂಚಿತ”ಗಳನ್ನೂ ಒಳಿತೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ:

“ಅರ್ಧಚಂದ್ರೋ ನಾಟ್ಯೇ ನೃತ್ತೇ ತು ಪಕ್ಷಪ್ರದ್ಯೋತೌ ಪಕ್ಷವಂಚಿತಾವಪಿ” (ಸಂ. ೨, ಪು. ೭೭).

Among the four vṛttis that Bharata describes in his Nāṭyaśāstra (namely, the sāttvikī, kaiśikī, ārabhaṭī and bhāratī), kaiśikī renders itself the best for the portrayal of śṛṅgāra. Kaiśikī is a softer and more graceful mode of expression and is usually associated with curvilinear movements and ornate expressions. This has four limbs, namely narma, narmasphiñja, narmasphoṭa and narmagarbha and many secondary limbs. Bharata, Dhanañjaya, Dhanika and others say that one must understand these categories by close observation of the world.

The World of Aesthetics – its Heroes and Heroines

ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯ

(ಕಳೆದ ಸಂಚಿಕೆಯಿಂದ...)

ನಾಟ್ಯಗಣಪತಿಯ ಹಾಸುಬೀಸಿನಲ್ಲಿ